İş Dünyasını Sarsan Tarihi Yasak

Avrupa Birliği (AB), çalışanların performansını izleyerek otomatik işten çıkarma kararı veren yapay zekâ algoritmalarına kısıtlama getirdi. Kabul edilen yeni düzenlemeyle birlikte, kamuoyunda "robo-firing" olarak bilinen algoritmik işten çıkarmalara karşı insan onayı ve denetimi zorunlu kılındı.

Esnek çalışma modellerinin ve dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte iş dünyasında büyüyen "algoritmik yönetim" krizine AB müdahale etti. Özellikle lojistik, çağrı merkezi ve yazılım sektörlerinde yöneticilerin yerini alan yapay zekâ algoritmaları, çalışanların anlık performanslarını ölçerek verimlilik hedeflerinin gerisinde kalanlara otomatik fesih bildirimleri gönderiyordu. Avrupa Parlamentosu, çalışanları yalnızca verilerden ibaret gören bu uygulamalara karşı yasal kalkan oluşturdu. Yeni teknoloji ve istihdam düzenlemeleri kapsamında, yapay zekâ destekli insan kaynakları yazılımları "yüksek riskli" sistemler kategorisine dahil edildi.

Son Söz İnsana Bırakıldı

Alınan tarihi kararın temelinde "insan gözetimi" (human-in-the-loop) ilkesi yer aldı. Yeni yasaya göre;

"Şirketlerin, verimlilik ölçümü için yapay zekâyı kullanmaya devam edebileceği ancak işten çıkarma gibi kritik kararların algoritmaların inisiyatifine bırakılamayacağı vurgulandı."

Sistemin verdiği işten çıkarma tavsiyesinin mutlaka gerçek bir yönetici tarafından incelenmesi, çalışanın savunmasının alınması ve olası teknik arızalar ile insani koşulların değerlendirilmesi şart koşuldu.

Teknoloji Dünyası İçin Emsal Teşkil Etti

İşçi sendikaları tarafından olumlu karşılanan bu hamle, teknoloji etiği açısından da küresel bir emsal oluşturdu. Önümüzdeki süreçte, Avrupa pazarında faaliyet gösteren tüm küresel şirketlerin insan kaynakları yazılımlarını bu yeni yasal çerçeveye göre güncellemeleri ve algoritmalarını denetime açık hale getirmeleri gerektiği bildirildi.